siShkruhet100 krahasime drejtshkrimore në shqip

100 krahasime drejtshkrimore në shqip

Si shkruhet: si ke qenë apo si ke çenë? Këtu janë 100 fjalët e shprehjet që shkruhen më shpesh gabim — me formën e saktë, gabimin e zakonshëm dhe një shënim të shkurtër.

1. q apo ç?

Në shumë të folme gege (veriu i Shqipërisë, Kosova, Maqedonia e Veriut — e gjithnjë e më shumë edhe në të folmen urbane) q-ja dhe ç-ja shqiptohen njësoj, prandaj në shkrim ngatërrohen në të dyja drejtimet: herë ç në vend të q, herë q në vend të ç (hiperkorrektim).

2. gj apo xh?

3. rr apo r?

4. ll apo l?

5. ë-ja që "hahet" në të folur

Në të folur ë-ja shpesh bie, por në shkrim ruhet — përveç rasteve ku vetë norma e ka hequr (p.sh. mirupafshim, shih nr. 80).

6. Bashkë apo ndaras?

7. Apostrofi

Apostrofi shënohet: (a) kur bie ë-ja e trajtave të shkurtra më / të para një trajte tjetër — t'i (të + i), m'u (më + u), për t'u; dhe (b) gjithmonë te pjesëzat s' dhe ç', edhe para bashkëtingëlloreje: s'di, ç'kemi. Kurse ma (më + e), ta (të + e), ua janë bashkime zanoresh dhe shkruhen pa apostrof.

8. h-ja dhe ngatërrime të tjera

9. Fjalët e huaja

Fjalët e huaja të përvetësuara shkruhen ashtu siç shqiptohen në shqip, jo sipas gjuhës së origjinës. (Emrat e përveçëm të huaj e ruajnë shkrimin origjinal: Shakespeare, New York.)

10. Kujdes: të dyja format janë të sakta, por nuk këmbehen!

Këto çifte ngatërrohen shpesh sepse të dyja format janë të normës — por secila në vendin e vet: te 91–97 e 100 janë fjalë të ndryshme me kuptime të ndryshme, te 98–99 e njëjta fjalë si ndajfolje (pa -ë) dhe si mbiemër (me -ë).

Rregulla të vogla që harrohen shpesh

Burime